Zasady funkcjonowania rynku kapitałowego
Każdego dnia w gospodarkach wszystkich krajów realizowane są przepływy finansowe między poszczególnymi ich podmiotami. Codziennie bowiem dokonuje się transakcji zakupu i sprzedaży różnych towarów i usług.
Rynek finansowy koncentruje popyt i podaż na kapitał. Posiadacz dowolnej formy kapitału ma możliwość jej zainwestowania, a poszukujący kapitału podmiot otrzymuje szansę zaspokojenia swoich potrzeb. W zależności od okresu dysponowania środkami przez podmiot finansujący własną działalność oraz cele, na które decyduje się on przeznaczyć uzyskane środki, transakcje odbywają się na rynku pieniężnym bądAo kapitałowym.
Rynek pieniężny wykorzystywany jest do finansowania bieżącej działalności podmiotu. Tutaj zaciąga się kredyty i pożyczki krótkoterminowe. W celu uzyskania potrzebnego kapitału można też posłużyć się papierami wartościowymi o krótkim terminie zapadalności, takimi jak: weksle, czeki czy bony komercyjne.
Rynek kapitałowy jest segmentem rynku finansowego, który tworzą transakcje zawierane długoterminowymi instrumentami finansowymi, tzn. instrumentami o terminie realizacji dłuższym niż rok, przeznaczonymi na finansowanie inwestycji. Na rynek kapitałowy składają się:
- rynek papierów wartościowych
- rynek hipoteczny (hipoteka na grunty, budynki)
- rynek długoterminowych pożyczek bankowych.
Najlepiej rozwiniętym, bo też najdłużej działającym jest rynek papierów wartościowych. Historia rynku kapitałowego w Polsce to w zasadzie historia giełdy papierów wartościowych. Giełdzie kapitałowej uważanej za młodszą siostrę giełdy towarowej początek dał handel wekslami. W XIX w. przedmiotem obrotu na giełdzie warszawskiej (otwartej 12 maja 1817 r. jako pierwsza w Polsce) były przede wszystkim weksle i obligacje. Handel akcjami rozwinął się na szerszą skalę w drugiej połowie XIX w. W 1938 r. na warszawskiej giełdzie notowano już 130 papierów wartościowych: obligacje (państwowe, bankowe, municypalne), listy zastawne oraz akcje. Z chwilą wybuchu II wojny światowej giełda w Warszawie została zamknięta. Dopiero wraz z przemianą ustrojową w 1989 r. i reformami gospodarczymi rozpoczął się program odbudowy rynku kapitałowego.