Akcja
- jest papierem wartościowym poświadczającym udział w spółce akcyjnej, która w ten sposób może być własnością tysięcy osób lub instytucji. Wielkość posiadanego przez akcjonariuszy kapitału spółki zależy od liczby nabytych akcji. Każdy akcjonariusz odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej jedynie do wysokości wpłaconego kapitału. Przy akcjach mamy do czynienia z dwoma cenami:
> ? ? ? ? ? ceną nominalną, będącą wyrazem udziału właściciela akcji w kapitale akcyjnym spółki, cena nominalna wszystkich akcji spółki jest jednakowa, ale można ją zmieniać, tj. zwiększać np. poprzez zasilenie kapitału akcyjnego spółki częścią kapitału zapasowego, lub zmniejszać, np. poprzez zamianę, podział akcji (split),
> ? ? ? ? ? ceną rynkową, ustaloną na giełdzie, na rynku pozagiełdowym lub na rynku transakcji prywatnych.
W przypadku sprzedaży, subskrypcji akcji na rynku pierwotnym pojawia się trzecia cena, tzw. cena emisyjna, cena sprzedaży. Różnica pomiędzy ceną nominalną a emisyjną danej akcji zasila kapitał zapasowy spółki. Kapitał akcyjny i zapasowy stanowią grupę kapitałów własnych przedsiębiorstwa.
Wyróżniamy kilka rodzajów akcji:
> ? ? ? ? ? akcje zwykłe - są najbardziej powszechnym typem akcji będących przedmiotem obrotu na rynkach giełdowych i pozagiełdowych. Nabywcy takich akcji posiadają równe prawa co do dywidendy, liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, udziału w majątku firmy w przypadku jej likwidacji.
> ? ? ? ? ? akcje uprzywilejowane - uprzywilejowanie może dotyczyć liczby głosów przypadających na zgromadzeniu akcjonariuszy, wielkości dywidendy i udziału w podziale majątku spółki w razie jej likwidacji. Możliwe są również inne uprzywilejowania, np.: wyłączne prawo poboru akcji w przypadku podwyższania przez spółkę kapitału akcyjnego czy też przyznanie akcjonariuszom prawa do akcji bezpłatnych, darmowych. Przywilej liczby głosów przypadających na jedną akcje nie może przekroczyć 5 głosów. Akcje uprzywilejowane co do głosu muszą być akcjami imiennymi. Uprzywilejowanie co do dywidendy daje posiadaczowi akcji prawo do otrzymania dywidendy przed posiadaczami akcji zwykłych, ewentualnie prawo do otrzymania dywidendy za ubiegłe lata obrotowe, w których spółka dywidendy nie wypłacała. Dywidenda może być wypłacana przez spółkę jedynie w razie wypracowania zysku. Przywilej co do podziału majątku spółki polega na tym, że akcje uprzywilejowane otrzymują przypadającą na nie część kapitału akcyjnego przed akcjami zwykłymi. Akcje uprzywilejowane co do dywidendy oraz podziału majątku mogą być akcjami na okaziciela;
> ? ? ? ? ? akcje gotówkowe i niepieniężne (aportowe) - akcje gotówkowe pokrywane są środkami pieniężnymi, powinny być opłacone przynajmniej w jednej czwartej częsci ich wartości nominalnej, akcje niepieniężne pokrywane są wniesionym do spółki aportem rzeczowym i powinny być pokryte w całości przed objęciem ich przez akcjonariuszy. Akcje aportowe muszą być imienne, nie mogą być sprzedane ani zastawione przez okres dwóch lat od daty ich objęcia. Kolejny podział akcji to:
Kolejny podział akcji to:
? ? akcje imienne, które mogą być wydawane przed pełną wpłatą przypadającej na nie części kapitału akcyjnego, pod warunkiem uwidocznienia na nich każdorazowej wpłaty. Przeniesienie własności akcji imiennych wymaga pisemnego oświadczenia umieszczonego na samej akcji lub w osobnym dokumencie. Zbywalność takich akcji może być ograniczona przez statut spółki. Informacje o akcjonariuszu (jego imię i nazwisko) oraz przeniesienie akcji na inną osobę wraz z data, wpisywane są do księgi akcyjnej;
? ? akcje na okaziciela, które nie mogą być wydawane przed pełną wpłatą przypadającej na nie części kapitału akcyjnego, na dowód tej częściowej wpłaty wydawane jest imienne świadectwo tymczasowe. Zbycie takich akcji nie jest ograniczone, za akcjonariusza w przypadku akcji na okaziciela, uznaje się ich posiadacza.